expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

6.10.11

Η φαντασία και ο κινηματογράφος

Ο κινηματογράφος καθιστά ορατη την συνάντηση δύο κινήσεων: την κίνηση του σώματος μέσα στην ύλη, με την οπτική κίνηση μέσα στη σκέψη.

Το σώμα μας αποτελεί συνεχώς ένα κεντρικό σημείο μέσα στον κόσμο. Μπορεί να κινηθεί προς κάθε κατεύθυνση, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να κατευθύνει το βλέμμα του προς την περιοχή, το σώμα, το αντικείμενο που θέλει να πλησιάσει. Αυτή η κίνηση του σώματος - βλέμματος πραγματοποιείται μέσα στην εξωτερική υλική πραγματικότητα, και συνθέτει ένα πλέγμα δυνατών σχέσεων του σώματός μας με τον κόσμο γύρω μας.

Αυτή η ίδια κίνηση συλλαμβάνεται και αναμορφοποιείται από την φαντασία εσωτερικά. Ο τρόπος με τον οποίο η φαντασία αναλαμβάνει και αποδίδει την κίνηση προσδιορίζει τη φύση του κινηματογράφου.

Η φαντασιά από τη φύση της κινηματογραφεί. Συλλαμβάνει την κίνηση μέσα στην έκταση (μέσα στον χώρο), όπως αυτή της προσφέρεται από τις αισθήσεις, ενώ ταυτόχρονα η ίδια (η φαντασία) ενεργοποιεί μέσα της (μέσα στην κίνηση) τις δικές τις προθέσεις και ποιότητες.

Η φαντασία χειρίζεται αυτό το γεγονός (δηλαδή την κίνηση των πραγμάτων, των σωμάτων κλπ. που έχει συλλάβει μέσα στην εξωτερική πραγματικότητα), τονίζει επιλεκτικά τις όψεις του, υποκειμενοποιεί την ροή του, προβάλλει μέσα του νοήματα. Το ατενίζει από μακριά, το βλέπει από κοντά, το πλησιάζει σε απόσταση επαφής. Το κοιτάζει ευθεία, πλάγια, από πάνω, από κάτω. Κινεί τη ματιά της γύρω του, διασχίζει συγκεκριμένα μέρη του, δίνει έμφαση σε ό,τι η ίδια κρίνει σημαντικό, επίκαιρο, βαθύ. Χρωματίζει ποικιλότροπα το γεγονός, ή το συγκρατεί στην ατμόσφαιρα του ασπρόμαυρου, το φωτίζει, το σκιάζει, απελευθερώνει μέσα του διαλόγους, άλλους ήχους, στοιχεία μουσικής, ρυθμίζει την υφή και το νόημά του.

Με άλλα λόγια η φαντασία δρά, κατά έναν τρόπο, σκηνοθετικά, παράγει εσωτερικά νοερές "ταινίες", καταρχήν αόρατες, αλλά στη συνέχεια ορατές εξωτερικά με τη βοήθεια των τεχνικών μέσων του κινηματογραφου.

Όπως νομίζω ότι διαφαίνεται από τις παραπάνω παρατηρήσεις, υπάρχουν σαφείς αναλογίες ανάμεσα i)στον κινηματογραφικό φακό και το βλέμμα της φαντασίας, ii)την κινηματογραφική πλοκή και τα εσωτερικά επεισόδια, iii)τον τρόπο που δρα η φαντασία και την γλώσσα του κινηματογράφου: τα πλάνα και οι διαβαθμίσεις τους (μακρινό, μεσαίο, κοντινό, πολύ κοντινό), η σύνθεση των κάδρων, οι κινήσεις μέσα στα πλάνα και η κίνηση της μηχανής, οι γωνίες λήψεις, το μοντάζ, οι φωτισμοί, οι ήχοι, οι ομιλίες, η μουσική, η ποιότητα των εικόνων.

Μέχρι εδώ γίνεται, πιστέυω, φανερό ότι η κινηματογραφική δημιουργία περιλαμβάνει δύο στάδια: την σύλληψη της ταινίας -που γίνεται νοερά και εσωτερικά από την κινηματογραφική φαντασία του δημιουργού με τον τρόπο που περιγράψαμε παραπάνω- και την παραγωγή και προβολή της ταινίας -που σημαίνει την εξωτερίκευση (την εξωτερική προβολή στην οθόνη) του ύφους της φαντασίας, με την βοήθεια των τεχνικών μέσων του κινηματογράφου.

Ετσι, μορφοποιούνται η διάρκεια και η ζωή του εσωτερικού χώρου, καθώς και η σχέση του με τον εξωτερικό. Εκφράζεται η ιδιότυπη "σωματικότητα" και η αόρατη κίνηση των ψυχικών γεγονότων, και η συνάντησή τους με τα εξωτερικά. Οι κινήσεις (ο κινηματογράφος εικονογραφεί την κίνηση) αποκτούν νοηματική δύναμη και αναδύουν στοχαστικότητα.

Ο κινηματογράφος απελευθερώνει την πνοή του, παράγει την αλήθεια του: την αλήθεια της σύζευξης, σύγκλισης, συνάντησης, εξωτερικών και εσωτερικών γεγονότων.

Είναι η μόνη τέχνη που μπορεί να εμφανίζει τη ροή (δηλαδή την κίνηση) και τη συνάντηση του εξωτερικού και του εσωτερικού γίγνεσθαι, και να οπτικοποιεί άμεσα την μεταξύ τους σχέση.

Η κινηματογραφική φαντασία σκέφτεται και αναδύει στοχαστικές μορφές. Cogito ergo film.

 

5 σχόλια:

moody είπε...

... και η όμαλη και συμβατή σύνδεση της εσωτερικής και εξωτερικής δημιουργίας μιας ταινίας αποτελεί, νομίζω, ένα βασικό κριτήριο της αξίας της.

Το κατά πόσον πιστά αναπαρίσταται εξωτερικά η εσωτερική σύλληψη και σύνθεση.

fidelio είπε...

Αυτο που λες ως πιστη αναπαρασταση εξωτερικα, από τι μπορει να "στραβωσει"; Απο την πιεση των στουντιο παραγωγης ας πουμε; Υπαρχουν πολλες περιπτωσεις σκηνοθετων που δεχτηκαν μεγαλη πιεση για να ολοκληρωσουν την ταινι τους γρηγορα, ή και να αλλαξουν καποια μερη της.

Τι αλλο εχεις κατα νου;

moody είπε...

Και μετά μας προσφέρονται τα Director's Cut.

Κυρίως από τα studios (που αλλάζουν ταινίες και ταινίες),αλλά επειδή τα γυρίσματα και το post-production έχουν σημαντική διάρκεια και εμπλέκονται και τεχνικά ζητήματα, η εσωτερική αναπαράσταση μπορεί να θολώσει από πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν, κατά τη διάρκεια.
Ακόμη κι απ'την απειρία του δημιουργού μπορεί να "στραβώσει", που θεωρητικά ίσως έχει καταστρώσει μια αξιοσημείωτη αναπαράσταση.

fidelio είπε...

Ναι, καταλαβαίνω πώς το εννοεις.

Απλως εμεις βλεπουμε παντα το αποτελεσμα , όχι την αρχικη σύλληψη :-) και αυτην κρινουμε.

moody είπε...

Την αρχική σύλληψη μόνο ψηλαφίζοντας τις προθέσεις του δημιουργού μπορούμε να την προσεγγίσουμε.

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...