expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

21.2.12

To cinemascope - Drive (2011), Nicolas Winding Refn.


To cinemascope αναφέρεται στην αναλογία των διαστάσεων του κάδρου (πλάτος: ύψος, το λεγόμενο aspect ratio που συναντάμε στα τεχνικά χαρακτηριστικά μιας ταινίας) και πιο συγκεκριμένα σε οποιαδήποτε αναλογία μεγαλύτερη από την συνηθισμένη ακαδημαϊκή που μας έδινε το φιλμ 35 χιλιοστών (4:3).

Συνηθίζουμε μάλλον να θεωρούμε την αναλογία των διαστάσεων ασήμαντο στοιχείο μιας ταινίας και αυτό εν πολλοίς οφείλεται στη συχνότητα με την οποία χρησιμοποιείται σήμερα. Οι μεγάλες εταιρείες παραγωγής χρησιμοποιούν κατά κόρον το format ευρείας οθόνης (widescreen) για λόγους εντυπωσιασμού και ανάδειξης των οπτικών εφέ. Επίσης, η αναλογία 16:9 συναντάται σε όλες τις νέες τηλεοράσεις υψηλής ευκρίνειας (HDTV) και στις οθόνες των laptop.

Η αναλογία του κάδρου πάντως μπορεί να είναι πολύ σημαντική για την ανάδειξη συγκεκριμένων στοιχείων μιας ταινίας (είναι το αντίστοιχο των διαστάσεων του καμβά ενός ζωγραφικού πίνακα) και κυρίως την όψη του χώρου και των γεγονότων εντός του. Ορισμένοι σκηνοθέτες επιλέγουν εσκεμμένα την αναλογία διαστάσεων που τους ταιριάζει.

Εικ.1 , αναλογία 4:3
Για παράδειγμα, ο Bergman χρησιμοποιούσε φιλμ 35 χιλιοστών, διαστάσεων πλάτους/ύψους 36mm Χ 24mm. Αυτές οι διαστάσεις του φιλμ δίνουν ως αποτέλεσμα ένα κινηματογραφικό κάδρο με αναλογίες 4:3 (1.33:1), δηλαδή σχεδόν τετράγωνου σχήματος. Αυτό θεωρείται ιδανικό για κοντινά πλάνα ανθρώπινων προσώπων, καθώς το πρόσωπο γεμίζει σχεδόν το σύνολο της εικόνας χωρίς να αφήνει κενούς χώρους αριστερά και δεξιά του (βλ. ένα κοντινό πλάνο από την ταινία Persona, εικ.1). 

Ben Hur, αναλογία 2.76:1

Σε υπερπαραγωγές όπως το Ben Hur (1959), του Wiliam Wyler, το cinemascope (με την γιγάντια αναλογία 2.76:1) αναδεικνύει το πλάτος του χώρου, προσδίδει στιβαρότητα και επιβλητική όψη ιδιαίτερα στις σκηνές δράσης με τα εντυπωσιακά σκηνικά και τους εκατοντάδες κομπάρσους (βλ. εικ.2 παραπάνω). Ο David Lean, στον Doctor Zhivago (1959) χειρίζεται με ανυπέρβλητη επιδεξιότητα το cinemascope (ελαφρώς μικρότερης αναλογίας, 2.25:1) αναδεικνύοντας τόσο την παγωμένη ομορφιά των αχανών ρωσικών τοπίων, όσο και την περιπλάνηση του ήρωα στον χώρο αυτό. Είναι επίσης εντυπωσιακός ο τρόπος με τον οποίο συνθέτει και παραθέτει στο χώρο τα γεγονότα, ιδιαίτερα στη σκηνή την καταδίωξης του πλήθους από τους έφιππους αστυνομικούς (βλ. εικ 3 και 4). 
Εικ. 3

Εικ.4

Παρά το γεγονός πως σήμερα το cinemascope χρησιμοποιείται χωρίς διακρίσεις και ιδιαίτερους αισθητικούς σκοπούς ή προθέσεις (πέρα από τον οπτικό εντυπωσιασμό των εφέ), νομίζω ότι η περίπτωση του Drive (2011), του Νicolas Winding Refn, είναι ιδιαίτερη ως προς τη χρήση αυτής της αναλογίας (2.35:1). Ο πρωταγωνιστής βρίσκεται, σε μια σειρά πλάνων, μόνος του μέσα στον χώρο, ο οποίος (χώρος), ακριβώς λόγω της μεγάλης αναλογίας πλάτους: ύψους, αποκτά εμφατικότερη παρουσία (θα μπορούσαμε να φανταστούμε το γεωμετρικό σχήμα ενός τετραγώνου, σε σύγκριση με εκείνο ενός ορθογωνίου παραλληλογράμμου. Η μορφή του παραλληλογράμμου καθιστά εμφατικότερη την οριζόντια διάστασή του και μας δίνει την αίσθηση ενός περισσότερο στιβαρού και σταθερού στο έδαφος γεωμετρικού σχήματος). Ο χώρος είναι εξίσου παρόν με τον πρωταγωνιστή, κυρίως ως κενός χώρος. Αυτόν ο κενός χώρος εμφανίζεται επίσης να χωρίζει τους ήρωες μεταξύ τους, καθώς η οριζόντια απόσταση πρέπει συνεχώς να καλυφθεί (από τη μια ή την άλλη πλευρά) με χειρονομίες, κινήσεις και βλέμματα (βλ. εικ. 5 και 6). 

Εικ.5
Εικ. 6

Drive (2011), N.W. Refn.
Έτσι η μοναχική παρουσία και πορεία του ήρωα μέσα στον χώρο γίνεται εμφατικότερη ακριβώς χάρη στην άκρως πετυχημένη χρήση του cinemascope. Αυτή η αναλογία (2.25:1) καθιστά τον παρουσία του χώρου περισσότερο έντονη και ερωτηματική, αλλά και προκαλεί τον σκηνοθέτη να συνθέσει με τέτοιο τρόπο τα γεγονότα μέσα στο πλάτος του χώρου, ώστε το cinemascope  να μην θεωρηθεί απλώς ένα μέσο εντυπωσιασμού, αλλά ένα αισθητικό στοιχείο που ισχυροποιεί την εσωτερική ευγλωττία των εικόνων του Drive. H απόσταση του ήρωα από κάθε ανθρώπινη επαφή, η μοναχικότητά του, η συγκρατημένη του επιθυμία να δεθεί συναισθηματικά με την κοπέλα, η περιπλάνησή του στον χώρο..  αυτά τα στοιχεία και οι διαθέσεις αναπνέουν εντονότερα μέσα στις διαστάσεις του cinemascope και υφαίνουν το κλίμα της ταινίας με τρόπο που δεν ανακοινώνεται σε εμάς μόνο λεκτικά (ή δεν προκύπτουν μόνο από την υπόθεση της ταινίας) αλλά και οπτικά.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...