expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

4.3.12

H χαμένη γεωμετρία και η χρωματική πρόοδος – “Η Θυσία” (1986), Andrei Tarkovsky.


* “Η Θυσία”, είναι η τελευταία ταινία του Ρώσου σκηνοθέτη, Andrei Tarkovsky. Προβλήθηκε για πρώτη στο Φεστιβάλ των Καννών, όπου και βραβεύτηκε ως η καλύτερη ταινία, το 1986. Κατά μία έννοια, μπορεί να θεωρηθεί η πνευματική διαθήκη του Tarkovsky, καθώς τέσσερις μήνες μετά την βράβευσή του στις Κάννες άφησε την τελευταία του πνοή.

   Ο Αλεξάντερ είναι ένα μεσήλικας οικογενειάρχης δημοσιογράφος. Την ημέρα των γενεθλίων του, και ενώ οι λιγοστοί του αγαπημένοι συγγενείς και φίλοι βρίσκονται μαζί του στην απόμερη εξοχική του κατοικία, ξεσπάει ο 3ος Παγκόσμιος Πόλεμος.  Συντετριμμένος από το γεγονός προσεύχεται στο Θεό και του υπόσχεται, πως θα θυσιάσει τα πάντα σε αυτόν, αρκεί να τερματίσει τον πόλεμο.
           
Εικόνα 1
Ο Ταρκόφσκι επιχειρεί να αποκαταστήσει την χαμένη αρμονία ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση μέσα από την ίδια τη γεωμετρική σύνθεση των πλάνων του. Αναφερόμαστε στη σύνθεση ενός πλάνου, δηλαδή στον τρόπο που τα αντικείμενα και οι άνθρωποι, (στην περίπτωση της “Θυσίας” κυρίως οι άνθρωποι) τοποθετούνται στον χώρο και κινούνται μέσα σ' αυτόν. Φυσικά η σύνθεση είναι επιλογή του σκηνοθέτη, επομένως δεν είναι τυχαία, αλλά εκφράζει ήδη κάποιο νόημα. Στο πρώτο πλάνο της ταινίας η κάμερα στέκεται μακριά από τις ανθρώπινές μορφές (μακρινό πλάνο) επιχειρώντας έτσι να εντάξει τον άνθρωπο στην σωστή κλίμακα της σχέσης του με την φύση, δηλαδή μέσα σε αυτήν ως οργανικό μέρος αυτής, και όχι έξω από αυτήν ως εξουσιαστής που την χρησιμοποιεί ως μέσο, ως εργαλείο, για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του. Στις περιπτώσεις πάλι όπου η κάμερα πλησιάζει περισσότερο τους ηθοποιούς, έχουμε ξανά τα πρόσωπα στο κέντρο της εικόνας. (βλ. εικ.1).

Εικόνα 2
Σε πάρα πολλά πλάνα εσωτερικών χώρων (κατά κανόνα στο εσωτερικό του σπιτιού) όπου εμφανίζονται περισσότεροι του ενός ανθρώπινοι χαρακτήρες, η θέση τους παρουσιάζει μια απόλυτη γεωμετρική συμμετρικότητα. Αυτή η συμμετρικότητα σε συνδυασμό με τη λιτότητα του χώρου  -είτε ο χώρος είναι φυσικό τοπίο είτε το εσωτερικό του σπιτιού- βρίσκει το αντίστοιχό της στις βυζαντινές προσωπογραφίες. Η τοποθέτηση των ανθρώπων στο κέντρο του ενδιαφέροντος είναι μια προσπάθεια του Tarkovsky να αποκαταστήσει την χαμένη ενότητα, τόσο μεταξύ των ανθρώπων που έχουν αποξενωθεί, όσο και μεταξύ ανθρώπου και φύσης. (βλ. εικ.2).

Εικόνα 3
Την ίδια στιγμή που εκτυλίσσεται οπτικά αυτή η αναζήτηση της χαμένης γεωμετρίας, παρακολουθούμε την κίνηση και τη μεταβολή  των χρωμάτων, η οποία δεν είναι μόνο συμβολική άλλα και δραματικά καίρια. Τα χρώματα από την αρχή της ταινίας έχουν χάσει τη ζωντάνια και τη φωτεινότητα τους, μοιάζουν ξεπλυμένα, και ξεθωριασμένα. Από το μέσο της ταινίας και έπειτα, οι αποχρώσεις του γκρι διαχέονται ολοένα και περισσότερο, σκεπάζοντας όλα τα υπόλοιπα χρώματα, προσδίδοντας σχεδόν μια όψη αποκάλυψης στην καταστροφικότητα του πολέμου που ξεσπά. (βλ. εικ.3) Έτσι, η αναιμικότητα των χρωμάτων αποκτά συμβολική διάσταση, η φύση και η ανθρωπότητα είναι άρρωστες. Όπως έχει χαθεί η ζωντάνια των χρωμάτων και η ζεστασιά του φωτός, έτσι έχει χαθεί η ζεστασιά της αγάπης και η δύναμη της πίστης στον άνθρωπο. Αμέσως μετά την προσευχή του πρωταγωνιστή –η οποία εισακούγεται από τον Θεό- τα χρώματα επανακτούν τη ζωηρότητά τους. Η χρωματική πρόοδος της ταινίας αποκαλύπτει με μεγαλειώδη τρόπο πως ο Tarkovsky, εκτός από μεγάλος ποιητής των εικόνων, αναγνωρίζει και χρησιμοποιεί τον ζωντανό παλμό και την χρονική δομή του φωτός και των χρωμάτων για να βαθύνει οπτικά το νόημα της «Θυσίας» του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...