expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

17.3.12

Mocny Czlowiek (1929) - Henryk Szaro.



H ταινία του Henryk Szaro A Strong Man” (Mocny Czlowiek) θεωρείται η κορυφαία Πολωνική ταινία της περιόδου του βωβού κινηματογράφου. Πρόκειται για κινηματογραφική μεταφορά μιας μικρής νουβέλας του –επίσης Πολωνού- συγγραφέα Stanislaw Przybyszewsky (Στάνισλαβ Πρζιμπισέβσκι).

Ο Henryk Bieleck είναι ένας μέτριας αξίας και αναγνώρισης δημοσιογράφος που ονειρεύεται τη δόξα και τον πλούτο. Έτσι, δε διστάζει να οδηγήσει τον άρρωστο φίλο του και συγγραφέα Jerzy Gorski στον θάνατο, προκειμένου να κλέψει το χειρόγραφο του νέου του βιβλίου και να το παρουσιάσει ως δικό του έργο. Πράγματι, η αναγνώριση και τα χρήματα έρχονται μετά την έκδοση του βιβλίου με τίτλο «Μοcny Czlowiek».





Η υποκρισία και η ανηθικότητα είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του κεντρικού ήρωα, που απολαμβάνει τις τιμές και τις πολυτέλειες που κέρδισε χωρία καθόλου κόπο. Η σύζυγός του, Lucja, που ήταν αυτόπτης μάρτυρας στη δολοφονία και την κλοπή που διέπραξε ο άντρας της, μοιάζει να μοιράζεται μαζί του τις ίδιες «αξίες» της υποκρισίας, της ανηθικότητας και του εύκολου πλουτισμού. Έτσι, εκβιάζει τον άντρα της ζητώντας του ως μοναδικό αντάλλαγμα για τη σιωπή της  να την αγαπά για το υπόλοιπο της ζωής τους. Όμως ο Henryk θα γνωρίσει μια γυναίκα της λεγόμενης υψηλής κοινωνίας, τη Nina, θα την ερωτευτεί και οι δραματικές συγκρούσεις δεν θα αργήσουν να έρθουν.


Η ταινία, παρότι είναι βωβή όπως προείπαμε, μιλάει με χίλιους δύο άλλους τρόπους. Πέρα από τις -λιγοστές στον αριθμό αλλά απαραίτητες- καρτέλες που διακόπτουν τη ροή της ταινίας για να παρουσιάσουν κάποια αποσπάσματα του διαλόγου και ορισμένες διευκρινήσεις για τους χαρακτήρες του έργου, ο Szaro χρησιμοποιεί με αριστουργηματικό τρόπο στοιχεία του γαλλικού ιμπρεσιονισμού όσο και του γερμανικού εξπρεσιονισμού.

Οι διπλοτυπίες (ταυτόχρονη προβολή πολλών εικόνων η μία πάνω στην άλλη, έως και 8 ταυτόχρονα στην συγκεκριμένη ταινία) άλλοτε παρουσιάζουν με περίσσια εξωστρέφεια το κλίμα της νυχτερινής ζωής της πόλης (Βαρσοβία), άλλοτε πάλι με την ίδια ευγλωττία και καθαρότητα αποκαλύπτουν τη ροή των εσωτερικών εικόνων, αναμνήσεων και ενοχών που νιώθει ο κεντρικός ήρωας.  Σε άλλες περιπτώσεις –με την καίρια χρήση της γραφιστικής σύζευξης- οι διπλοτυπίες χρησιμοποιούνται για να ενώσουν συνειρμικά διαφορετικά επεισόδια της ταινίας (παρόν με παρελθόν) ώστε να εμφανίσουν σχέσεις και ομοιότητες καθοριστικές για την εξέλιξη της πλοκής. Αυτή η συστηματική χρήση των διπλοτυπιών, σε συνδυασμό με την κάμερα που κινείται ακολουθώντας δυναμικά τις κινήσεις των ηθοποιών (δεν ήταν τόσο συνηθισμένο εκείνη την εποχή, καθώς η κάμερα κατά κανόνα παρέμενε ακίνητη δίνοντας στατικά πλάνα) πολλαπλασιάζουν τις μετρικές σχέσεις που καθορίζουν την κίνηση και δίνουν την ιμπρεσσιονιστική εντύπωση της ταινίας.

Την ίδια στιγμή όμως που ο Ιμπρεσιονισμός επιχειρεί να πολλαπλασιάσει την κίνηση και την ποσότητα των εικόνων («κίνηση, περισσότερη κίνηση»), ο Εξπρεσιονισμός φωνάζει με τη σειρά του: «φως, περισσότερο φως». Φυσικά και σκιά. Το μακιγιάζ των ηθοποιών, η επιλογή των χώρων και οι φωτισμοί έντονου κοντράστ υφαίνουν έναν «Γοτθικό» κόσμο όπου το σκοτάδι και το φως ζευγαρώνουν και σφιχταγκαλίαζονται, δίνοντας μεγαλύτερο  βάθος στο χώρο, μια αδρή παραμορφωτική προοπτική που δραματοποιεί οπτικά τα γεγονότα. Οι σκιές ζωντανεύουν, οι χώροι αποκτούν κάτι από την πνοή της εσωτερικής σύγκρουσης που λαμβάνει χώρα στην ψυχή του ήρωα. Ενώ η γεωμετρία και ο συντονισμός των κινήσεων στη γαλλική σχολή περιγράφουν ιμπρεσιονιστικά των χώρο, η «γοτθική» γεωμετρία του εξπρεσιονισμού συσσωρεύει το φως και το σκοτάδι δημιουργώντας οξείες γωνίες και κοφτερές καμπύλες, προεκτείνοντας έτσι τις γραμμές πέρα από κάθε μέτρο κατασκευάζοντας τον χώρο. Η συνάντηση και ο συνδυασμός των δύο όψεων είναι μοναδική!

Η οπτική αυτή σύγκρουση φτάνει στη βίαιη κορύφωσή της στην τελευταία σκηνή της ταινίας και δένεται αρμονικά με την κορύφωση της ίδια της πλοκής (περιεχόμενο και μορφή είναι οπτικά αξεδιάλυτα μεταξύ τους). Δυο ταυτόχρονες σκηνές εκτυλίσσονται μέσα από ένα συνεχώς επιταχυνόμενο παράλληλο μοντάζ, οι συγκλίνουσες δράσεις τείνουν προς ένα κοινό τέλος που ή θα περισώσει την αθωότητα του κόσμου ή θα αποθεώσει την πικρή γεύση της δόξας και του χρήματος.

Ο «Δυνατός Άνθρωπος» είναι μια οπτική αποθέωση του κινηματογράφου. Η κίνηση και η όψη των εικόνων σε συνδυασμό με τη φανταστική μουσική του Super Trio Malenczuk Tuta Rutkowski, που γράφτηκε ειδικά για την ταινία, αποδεικνύουν (μόλις το 1929, φυσικά υπάρχουν και πολλά πολλά άλλα παραδείγματα ακόμη νωρίτερα χρονικά) πόσο εκφραστικές και γεμάτες νόημα και συναίσθημα μπορούν να είναι οι εικόνες, πόσο λίγο έχουν ανάγκη τον λόγο για να μείνουν εντυπωμένες σαν ανεξίτηλες διπλοτυπίες στο βλέμμα μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...