expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

22.4.12

Brief Encounter (1945) – David Lean.



H πρώτη μου επαφή με το έργου David Lean έγινε σε ηλικία 25 ετών. Τότε ήταν ο  Doctor Zhivago που με κράτησε καρφωμένο μπροστά στην οθόνη για κάτι περισσότερο από τρεις ώρες σπάζοντας κάθε προσωπικό ρεκόρ (ομολογώ ότι μου είναι τρομερά δύσκολο να παραμείνω συγκεντρωμένος σε οποιαδήποτε ταινία διάρκειας μεγαλύτερης των δύο ωρών, όσο πολύ κι αν μου αρέσει).  Το επόμενο βήμα έγινε και πάλι με μια ταινία του Lean. Αυτή τη φορά ο Βρετανός σκηνοθέτης «νίκησε» την έμφυτη αντιπάθειά μου προς τις ταινίες μελό (η μόνες περιπτώσεις ταινιών για τις οποίες δε διστάζω να φύγω από την αίθουσα ακόμα και στην αρχή της προβολής είναι ταινίες που μου δημιουργούν την παραμικρή υποψία μελό). Αυτή η ταινία ήταν η Σύντομη Συνάντηση (1945), η οποία σχεδόν στο σύνολό της έχει μένει χαραγμένη στη μνήμη μου. Ιδιαίτερα όμως η τελευταία σκηνή του αποχωρισμού.

Με αφορμή αυτή την ανάρτηση του Moody θυμήθηκα την παρακάτω σκηνή. Ο Άλεκ και η Λώρα ετοιμάζονται να αποχαιρετίσουν ο ένας τον άλλο για τελευταία φορά. Κάθονται στο μικρό καφέ του σιδηροδρομικού σταθμού περιμένοντας το τρένο με το οποίο θα φύγει ο Άλεκ. Η ώρα της αναχώρησης φτάνει, ο Άλεκ σηκώνεται, παίρνει τα πράγματά του, την αγγίζει στον ώμο και αποχωρεί χωρίς να κοιτάξει πίσω, την ίδια στιγμή που η Λώρα είναι αναγκασμένη να παραμείνει καρφωμένη στην καρέκλα της, παγιδευμένη από την ανούσια φλυαρία της φίλης της (κρυφός έρωτας ήταν βλέπετε).

Η κάμερα στρέφεται στο πρόσωπο της Λώρα. Ο χώρος γύρω της σκοτεινιάζει, η φωνή της φίλης -που συνεχίζει να φλυαρεί ακατάπαυστα- σβήνει και χάνεται. Μόνο το πρόσωπο της ηρωίδας είναι τώρα ορατό. Ο εξωτερικός χώρος χάνει για λίγο την πρωτοκαθεδρία του. Η αναταραχή και η αγωνία της πρωταγωνίστριας γνωστοποιείται σε εμάς με την αφήγησή της σε πρώτο πρόσωπο (η εσωτερική της φωνή). Έπειτα ο χώρος ξαναφωτίζεται απότομα και αποκτά την γνωστή του όψη.


Το πλάνο αλλάζει και τώρα βλέπουμε τις δύο γυναίκες να κάθονται στο τραπέζι σε ένα μεσαίο πλάνο. Η φίλη της επιβεβαιώνει την αναχώρηση του τρένου (χωρίς επιστροφή) που μέσα του βρίσκεται ο Άλεκ. Το πλάνο αλλάζει ξανά σε κοντινό. Ένα μυστηριώδες φως παραμένει καρφωμένο στο πρόσωπο της Λώρα. Το σφύριγμα ενός τρένου που πλησιάζει τον σταθμό σκεπάζει κάθε άλλο ήχο ή ομιλία της σκηνής. Η Λώρα αποκτά τρομακτική όψη, τα μάτια της γουρλώνουν, το πρόσωπό της συσπάται, έχει πάρει μια τρομερή απόφαση, το στρίγκλισμα του τρένου γίνεται ολοένα περισσότερο επίμονο και διαπεραστικό, το κάδρο στρέφεται αργά προς τα αριστερά, ολόκληρος ο κόσμος χάνει την ορθολογική του ισορροπία, αποκτά τέτοια κλίση ώστε να φανερώσει την εσωτερική ορμή και τη στιγμιαία επιθυμία της Λώρα να ορμήσει έξω από το καφέ, προς τις γραμμές του τρένου.

Σηκώνεται, ανοίγει την πόρτα και τρέχει προς τις γραμμές. Το κάλεσμα του τρένου, η κραυγή ενός ερωτικού ειδυλλίου που ολοκληρώθηκε άδοξα, οξύνεται με τέτοια ένταση που προαναγγέλλει την τρομερή πράξη που θα επακολουθήσει. Η Λώρα ορμά προς τις γραμμές ,το τρένο με κλίση 45 μοιρών εισβάλλει για ένα μόλις δευτερόλεπτο στο πλάνο. Η Λώρα σταματά ένα βήμα προτού πέσει στις γραμμές. Οι αντανακλάσεις από τα φώτα του τρένου φωτίζουν το πρόσωπό της, η όψη της μαλακώνει, το κάδρο επανέρχεται σιγά σιγά στην προηγούμενη ισορροπία του, ο κόσμος επιστρέφει στην επίπεδη κανονικότητά του. «Ι wasn’t brave enough», θα μας πει. (H Anna Karenina – Greta Garbo ήταν brave enough).

Η Λώρα θα επιστρέψει στον άντρα της. Εγώ θα παραμείνω στη θέση μου για δέκα λεπτά μετά το τέλος της ταινίας μέχρι το καρδιογράφημά μου να επιστρέψει στην επίπεδη κανονικότητά του και να καταλαγιάσει η τρικυμία των εικόνων στη φαντασία μου. Η δραματικότητα του 2ου κονσέρτου για πιάνο του Ραχμάνινοφ δεν θα είναι ποτέ πια η ίδια μετά από αυτή την ταινία.

1 σχόλιο:

moody είπε...

Χαίρομαι που το κείμενό μου στάθηκε αφορμή για να αναπολήσεις και να μας μεταφέρεις την εμπειρία σου.

Υ.Γ. Μέσα από την επικλεκτική υποκειμενικότητά μου, αυτή η σκηνή δε μου επέτρεψε να επιστρέψω στην όποια πρότερη κανονικότητα. Τελείωσε στο τελευταίο βήμα πριν τις γραμμές.

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...