expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

14.6.12

Η τραγωδία της δημοκρατίας.


Είμαστε δέσμιοι της ανάγκης. Εξαρτόμαστε από την ικανοποίηση των βιολογικών μας αναγκών. Αυτή η εξάρτηση είναι η επιτακτικότερη, μα και η απλούστερη. Με την "θεραπεία" της αρχίζει η σύνθετη εξάρτηση.

Κινούμαστε ανάμεσα στην ελευθέρια και τον θάνατο. Αυτά μας ορίζουν, δεν τα ορίζουμε εμείς.

Η πρώτη αλήθεια είναι το σώμα. Τι γνωρίζει το σώμα; Όχι την ελευθερία αλλά την αίσθηση ελευθερίας. Όχι τον θάνατο μα την αγωνία του θανάτου. Η μόνη αλήθεια είναι η κίνηση. Η ζωή είναι κίνηση. Η σκέψη είναι κίνηση (διαλεκτική). Το σώμα και το βλέμμα είναι συγκίνηση. Η ελευθερία είναι κίνηση. Ο θάνατος είναι ακινησία και γι αυτό η μέγιστη ανελευθερία.

Κινούμαστε ανάμεσα στην ελευθερία και το θάνατο. Και αυτό το ανάμεσα λέγεται χρόνος. Εδώ ξεδιπλώνεται το παιχνίδι του κόσμου. Ανοίγεται σε όλες τις μεταμορφώσεις του, τις μεταμορφώσεις μας. Αυτό το άνοιγμα είναι κάλεσμα στη σχέση, είναι η κίνηση του κόσμου προς εμάς και η δική μας προς αυτόν.

Αν θελήσουμε να τεντώσουμε την ελευθερία μας στα όριά της θα πρέπει να παίξουμε το παιχνίδι της τραγωδίας. Είναι το μόνο παιχνίδι όπου ο ήρωας συγκρούεται με τα όριά του, ξεπερνά τα όρια του κόσμου και το συνειδητοποιεί μόνο αφότου τα έχει ήδη περάσει. Είναι το μόνο παιχνίδι όπου ο ήρωας κερδίζει και χάνει.

Καρπός αυτής της "τεντωμένης" ελευθερίας είναι η δημοκρατία. Η ελευθερία να ορίζουμε εμείς τους όρους της σχέσης μας, η αυτό-νομία μας. Αλλά αυτή η σχέση είναι μια συνεχής διακινδύνευση. Δεν έχει στεγανά και αυτό είναι καλό επειδή δεν εμποδίζεται η κίνηση. Όμως είναι και κακό επειδή δεν προστατεύεται από πουθενά. Δεν έχει σταθερές και εξ αποκαλύψεως αλήθειες και αυτό είναι καλό γιατί η σκέψη βρίσκεται συνεχώς σε αναζήτηση, σε απορία, σε αγώνα και αγωνία. Αλλά είναι και κακό γιατί προχωράμε σε κινούμενη άμμο. Η δημοκρατία δεν είναι δωρεάν. Κανείς δεν μας έχει υποσχεθεί την ευτυχία, την επιτυχία, την αλήθεια, την πρόοδο. Όλα αυτά χτίζονται εν κινήσει (η μόνη αλήθεια είναι η κίνηση). Και η κίνηση αυτή συχνά μας οδηγεί στα όρια και πέρα από αυτά. Στα όρια του καλού, μέχρι το κακό. Στα όρια της γνώσης, μέχρι την άγνοια. Στα όρια του λογικού, μέχρι το παράλογο. Στα όρια της ελευθερίας, μέχρι τον θάνατο. 

Η δημοκρατία έχει, φυσικά, πολλές διεξόδους γιατί γεννήθηκε στην ελευθερία. Αλλά η δημοκρατία είναι η φιλοσοφία των ορίων, της προσχεδιασμένης άγνοιας και του ρίσκου. Δεν μπορεί να ξεφύγει από τον εναγκαλισμό της τραγωδίας. Κάθε απόφαση ενέχει ρίσκο. Δεν γνωρίζουμε τα πάντα, αλλά αυτό σημαίνει ότι δεν είμαστε σε θέση και να καταστρέψουμε τα πάντα. 

Η αποδοχή του παράλογου, της άγνοιας , του ρίσκου είναι εκείνη που μας βγάζει από την επίπλαστη βεβαιότητά μας: Η δημοκρατία γεννήθηκε μαζί με την τραγωδία. Ο Περικλής υπήρξε μόνο στη σχέση του με τον Σοφοκλή. Αυτή η συνειδητοποίηση γεννιέται στο φάσμα της κίνησης ανάμεσα στη γεύση της ελευθερίας και την αγωνία του θανάτου. Μέσα στο συνειδητό μας σώμα η πραγματικότητα πηγαίνει μπροστά λίγα δευτερόλεπτα φαντασίας. Σε εκείνα τα δευτερόλεπτα της επώδυνης διαύγειας αναπνέει η δημοκρατική εξέγερση: "νοσταλγία αθωότητας και κραυγή προς το Είναι", όπως έγραφε ο Καμύ.

αναδημοσίευση από εδώ.

3 σχόλια:

moody είπε...

Πολύ ενδιαφέρον κείμενο για συζήτηση!

Είμαστε δέσμιοι των βιολογικών αναγκών μας, λες. Των ενστίκτων και των παρορμήσεών μας, θα έλεγα εγώ (χωρίς απαραίτητα να απέχουν σημαντικά στην αναφορά τους).

Αφενός, κινούμαστε -εκ φύσεως- εξαρτημένοι από κάποιες θεσμοποιημένες βεβαιότητες που μας προσφέρουν ασφάλεια (και καθιστούν αυτή την ελευθερία, απομακρυσμένη πολιτισμική διεκδίκηση). Χωρίς την ύπαρξη ακινησίας, δεν υφίσταται κίνηση. Έτσι αυτή η κινούμενη άμμος, μπορεί να μας κάνει και να βυθιστούμε, να βαλτώσουμε. Αφετέρου πάντα ενυπάρχει δυναμικά στον άνθρωπο το αίσθημα της αυτοσυντήρησης. Συχνά, εκφραζόμενο ως επικυριαρχία που επιδιώκει την κατάληψη των ορίων των άλλων.


Ετσι, είναι οριακή κατάσταση να συνυπάρξουμε στη δημοκρατία, αλλά δεν την αντιλαμβάνομαι ως καρπό της τραγωδίας (μιας διαφορετικής υφής οριακής κατάστασης).

Στην τραγωδία έρχεσαι αντιμέτωπος με τα προσωπικά σου όρια και τα ξεπερνάς. Στη δημοκρατία έρχεσαι αντιμέτωπος με τα όρια των άλλων και οφείλεις να συγκρατηθείς μπροστά τους.

fidelio είπε...

Συγνώμη για την καθυστερημένη απάντηση, αλλά είμαι στην Πολωνία και παρακολουθώ κάποιους αγώνες του Euro αυτές τις μέρες.

Στο κομμάτι των βιολογικών αναγκών, ενστίκτων, παρορμήσεων δεν απέχουμε καθόλου.

Στο θέμα της σχέσης δημοκρατίας-τραγωδίας, δεν αντιλαμβάνομαι την πρώτη ως καρπό τηνς δεύτερης, αλλά ως δύο όψεις-τάσεις του ίδιου οργανισμού. Αν μας ενδιαφέρει η δημοκρατία, νομίζω ότι δεν μπορούμε να ξεχνάμε ποτέ το κομμάτι της τραγωδίας. ΚΑι οταν λεω τραγωδια εννοώ και το ότι δεν γνωρίζουμε πάντα τα όριά μας (και των άλλων), υπάρχει ρίσκο, διακινδύνευση, άγνοια και άρα είναι πάντα εκεί η τραγική πλευρά ή ροή των πραγμάτων. Δημοκρατία και εφησυχασμός (όπως π.χ. η Δημοκρατια δεν έχει αδιέξοδα) δεν ισχύει.

fidelio είπε...

Όσο γι αυτό που λές για τα όρια των άλλων, νομίζω ότι έχει να κανει με την ηθικη, όχι απαραιτητα με τη δημοκρατία. Όταν συναντας τον άλλον, η παρουσιά του και μόνο βάζει κάποιο όριο στην δική σου παρουσιά, παντοδυναμία, επιθυμία κλπ. Ο άλλος είναι ήδη η αρχή της ηθικής (φυσικά υπάρχουν πολλά στάδια και τρόποι ηθικής συμπεριφοράς και ως προς αυτό η Δημοκρατία είναι η περισσότερο απαιτητική και σύνθετη).

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...