expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

17.9.12

H θεατρικότητα στον κινηματογράφο: Roy Anderson



O Roy Anderson αρέσκεται στο να φτιάχνει εικόνες. Στα «Τραγούδια από τον δεύτερο όροφο» και στο «Εσείς οι ζωντανοί» στήνει τα κάδρα του με προσοχή στην κάθε λεπτομέρεια. Χρησιμοποιεί σχεδόν πάντοτε μακρινά πλάνα καθημερινών χώρων -οι δρόμοι της πόλης, ένα πάρκο, το εσωτερικό ενός διαμερίσματος, μια μπυραρία, μια αίθουσα δεξιώσεων κ.ά.- εντός των οποίων κινούνται (ή μάλλον περισσότερο στέκονται) οι χαρακτήρες του, τοποθετημένοι με γεωμετρική ακρίβεια.
          
Ο ευρυγώνιος φακός είναι εκεί σχεδόν σε κάθε πλάνο για να τονίσει τις προοπτικές γραμμές των διαδρόμων, των δωματίων, των δρόμων, που συγκλίνουν κάπου στη γραμμή του ορίζοντα, την οποία ποτέ δεν βλέπουμε. Έτσι, ο χώρος γίνεται ήδη αναπόσπαστο κομμάτι της πλοκής και του νοήματος των ταινιών. Η σύνθεση χώρου και ανθρώπων δεν είναι ποτέ απλώς τυχαία, αλλά πάντοτε συμβολική και συνειρμική. Η τακτοποιημένη αλλά αποστειρωμένη και στεγνή από κάθε συναίσθημα σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με την καθημερινότητά του, δεικνύεται με καυστικό τρόπο:



1. Μέσα από τους σχεδόν πάντοτε κωμικούς διαλόγους –με ισχυρές και ολοφάνερες επιρροές από το θέατρο του παραλόγου του Ιονέσκο.
2. Μέσα από τα σουρεαλιστικά στοιχεία των σκηνών. Ένα σπίτι που κινείται πάνω σε ράγες, άνθρωποι που -ντυμένοι καθώς πρέπει με κουστούμια και χαρτοφύλακες- μαστιγώνουν τον εαυτό τους σε μια διαδήλωση, πολιτικοί που συζητούν επί ώρες χωρίς να καταλήγουν σε κανένα συμπέρασμα και αποφασίζουν να θυσιάσουν ένα μικρό κορίτσι με κάθε επισημότητα («Τουλάχιστον κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε», θα πουν) αφού προηγουμένως έχουν προσπαθήσει να βγουν από την αίθουσα συνεδριάσεων χωρίς επιτυχία (θυμίζοντας το σινεμά του Μπουνιουέλ), ένα μποτιλιάρισμα που διαρκεί ώρες και μέρες χωρίς κανείς να ξέρει ποιος είναι ο λόγος ή πού καταλήγει αυτή η ατέλειωτη ουρά των αυτοκινήτων, χαρακτήρες με πρόσωπα χλωμά, βαμμένα σχεδόν λευκά, ανέκφραστα (σαν το σινεμά του Buster Keaton).
3. Με τα παστέλ χρώματα που ισχυροποιούν την αίσθηση ενός κλινικά πεντακάθαρου αλλά χωρίς ζωή περιβάλλοντος. 


Ο Anderson δεν ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη των χαρακτήρων του. Οι ταινίες είναι περισσότερο αποσπάσματα καθημερινών σκηνών, με ήρωες –αντιήρωες- απλούς ανθρώπους, κάποιοι εκ των οποίων εμφανίζονται σε περισσότερες σκηνές, συνδέοντας τις μικρές του ιστορίες, και άλλοι απλώς χάνονται από την προσοχή μας.

Αυτό που καθιστά τις ταινία του Anderson θεατρικές είναι ασφαλώς το βάρος που δίνεται στους διαλόγους, στην θεατρική χρήση των ηθοποιών που κινούνται σταθερά και προσεκτικά μέσα σε ορισμένα όρια (σαν σε θεατρική σκηνή) και φυσικά τα στατικά, μακρινά, μονοπλάνα που θυμίζουν την σταθερή θέση του κοινού απέναντι στην θεατρική σκηνή. Η κάμερα κινείται μόλις τρεις φορές στις δύο αυτές ταινίες.


Τα νοήματα, οι εντάσεις, τα συναισθήματα, εμφανίζονται μέσα από διαλόγους, σιωπές, χρώματα και φυσικά συνθέσεις του χώρου και των ανθρώπων. Ακίνητες τομές της καθημερινότητας. Οι κινήσεις, το μοντάζ, η αλλαγή πλάνων, απουσιάζουν επιδεικτικά. Αυτή είναι η θεατρικότητα του Roy Anderson την οποία καταφέρνει να δέσει έξοχα με κάποιες από τις αποκλειστικές αρετές του κινηματογράφου. Η θεατρικότητα αυτή λειτουργεί κυρίως λόγο του αποσπασματικού χαρακτήρα των ταινιών του, της πανέξυπνης πλοκής και των εύστοχων διαλόγων και φυσικά λόγο της «σοφίας» του Σουηδού σκηνοθέτη να διατηρήσει την διάρκεια των ταινιών του σε λογικά όρια (όχι περισσότερο από μιάμιση ώρα η καθεμιά), χωρίς να κουράσει το κοινό.

Δύο απολαυστικές ταινίες με αμέτρητες σκηνές –τροφή για σκέψη- γεμάτες συμβολισμούς και πανέξυπνα σχόλια, από έναν σκηνοθέτη που θα μπορούσαμε να τον χαρακτηρίσουμε περισσότερο εικαστικό-θεατρικό και όχι αμιγώς κινηματογραφικό. Το έργο του Roy Anderson θα μπορούσε να είναι μια σπουδή πάνω στη σχέση, τις ομοιότητες και τις διαφορές, ανάμεσα στο θέατρο και τον κινηματογράφο και ένα δείγμα μια καλώς εννοούμενη θεατρικότητας που δεν «καπελώνει» το κινηματογραφικό μέσο που χρησιμοποιεί για να εκφραστεί.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...