expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

8.10.13

Funny Games - (1997), Michael Haneke



Πολλες φορες παρομοιαζουμε την τεχνη με παιχνιδι. Ενα παιχνιδι εχει κανονες. Δεν μπορεις να πιασεις την μπαλα με το χερι στο ποδοσφαιρο, εκτος αν εισαι τερματοφυλακας.Δεν μπορεις να κουνησεις τα πιονια στο σκακι οσα τετραγωνα θες,εκτος αν δεν παιζεις σκακι. Ετσι και στην τεχνη υπαρχουν καποιοι κανονες (οι οποιοι παντως ανατρεπονται πολυ πιο ευκολα και συνηθως χωρις προειδοποιηση).

Στο σινεμα οι κανονες καθοριζονται απο την αρχη, συνηθως με δυο τροπους. Οταν πηγαινεις στο σινεμα για να δεις (για παραδειγμα) μια ταινια δρασης του Χολυγουντ, ξερεις εκ των προτερων τι θα αντικρυσεις: πολλα εφε, κηνυγητα και καταδιωξεις, καλους και κακους, εναν πρωταγωνιστη που συνηθως τα βαζει με ολους και νικαει, μια ομορφη πρωταγωνιστρια, εναν ερωτισμο αναμεσα τους. Αυτη ειναι η πρωτη περιπτωση.

Στην δευτερη περιπτωση η "συμφωνια" αναμεσα στον σκηνοθετη και τους θεατες δεν ειναι προκαθορισμενη (δηλαδη ο θεατης δεν περιμενει απο πριν να δει κατι συγκεκριμενο) αλλα συναπτεται στα πρωτα λεπτα της ταινιας μεσα στην αιθουσα. Σκεφτομαι το "Dogville" του Λαρς φον Τριερ. Ο σκηνοθετης σου λεει: Η ταινια δεν θα εχει σκηνικα, θα εχει αυτον τον ρυθμο, τα παντα συμβαινουν σε μια θεατρικη σκηνη κλπ. Εαν δεχτεις την συμφωνια καθεσαι και βλεπεις την ταινια, αλλιως σηκωνεσαι και φευγεις. Ετσι παιζεται το παιχνιδι. Για να παιξεις τυφλομυγα με καποιον εννοειται οτι και οι δυο πλευρες ειναι διατεθιμενες να ακολουθησουν τους κανονες του παιχνιδιου απο την αρχη μεχρι το τελος. Αλλιως δεν υπαρχει παχνιδι.



Ο Γερμανος σκηνοθετης Μικαελ Χανεκε, γυρισε το 1997 το αυστριακο "Funny Games" και το 2007 εγινε ο δευτερος σκηνοθετης που κανει ο ιδιος remake σε δικη του ταινια με το "Funny Games" σε αμερικανικη εκδοση (ο πρωτος ηταν ο Αλφρεντ Χιτσκοκ με την ταινια "Ο άνθρωπος που ηξερε πολλα"). Ο Χανεκε φτιαχνει ενα θριλερ για να κριτικαρει τις ταινιες θριλερ στις οποιες εχει "εθιστει" το αμερικάνικο κοινό με την βουτηγμένη στη βία κουλτούρα του. Και τις κριτικαρει ανατρεποντας τους κανονες του παιχνιδιου.

Μια οικογενεια (ο συζυγος Ulrich Muhe, η συζυγος Susanne Lothar και το μικρο τους παιδι Stefan Clapczynski) κατευθυνονται με το τζιπ και το σκαφος τους στην εξοχικη κατοικια διπλα στη λιμνη. Δυο νεαροι (Arno Frisch, Frank Giering) ντυμενοι στα λευκα τους επισκεπτονται για να ζητησουν αυγα. Επειτα.. το παιχνιδι ξεκινα.

Ο Χανεκε δεν δειχνει τιποτα απο αυτο που οι εθισμενοι στη βια και τα θριλερ θεατες περιμενουν να δουν. Η πραξεις βιας δεν συμβαινουν ποτε μπροστα στην καμερα.Ακουμε τις κραυγες, το κλαμα, βλεπουμε την αγωνια, τον πονο, αλλα ποτε την ιδια τη βια. Τα τρια μελη της οικογενειας παιζουν τραγωδια. Απο την αλλη μερια, οι δυο νεαροι "εισβολεις" παιζουν κωμωδια. Μοιαζουν με τον Χοντρο και τον Λιγνο, με τον Τομ και τον Τζερυ. Οι κανονες του θριλερ ανατρεπονται. Η βια ειναι εκει, αλλα δεν ειναι πλεον μεσο διασκεδασης. Ειναι σκληρη, δυσπεπτη, σοκαριστικη και κυριως μοιαζει ανεξηγητη. Γιατι οι δυο νεαροι βασανιζουν την οικογενεια; Ειναι απο φτωχη οικογενεια; Ειναι ψυχοπαθεις; Ειναι κλεφτες; Εξηγησεις δεν υπαρχουν ουτε και δινονται απο τον σκηνοθετη.

Ομως ο Χανεκε δεν παιζει μονο με τους κανονες του Αμερικανικου σινεμα που ειναι γεματο βια και αφελεια. Παιζει και με το κοινο του. Ο Paul, ενας απο τους δυο νεαρους, γυρνα προς την καμερα και μας κλεινει το ματι. Οχι μονο ειμαστε εκει, μπροστα στην οθονη και βλεπουμε τον πονο, την κακοποιηση, την ανεξηγητη βια, αλλα ειμαστε και συνενοχοι.Λιγο πριν το τελος, και ενω η βια σου εχει σφιξει το στομαχι ερχεται η σκηνη οπου σου δινει την ευκαιρια να χειροκροτησεις, να νιωσεις δικαιωμενος: ο ενας απο τους δυο βασανιστες ειναι νεκρος. Και τοτε ο χρονος γυρνα πισω. Η εξελιξη αλλαζει: η σκηνοθετης κανει ο,τι γουσταρει στην ταινια κι εμεις ειμαστε τα πιονια του. Περιμενουμε την δικαιωση, την εκδικηση. Το κοινο χειραγωγειται τοσο ευκολα γιατι ακολουθει του κανονες ενος παιχνιδιου που ο Χανεκε δεν ειναι διατεθιμενος να τηρησει. Και παρότι μας δειχνει απο την αρχη οτι το παιχνιδι δεν ειναι αυτο που περιμενουμε, εντουτοις εμεις επιμενουμε να απαιτουμε συγκεκριμενα πραγματα απο την ταινια. Τοσο εθισμενοι, τοσο απροθυμοι να αλλαξουμε παιχνιδι. Τοσο εκπαιδευμενοι στη βια, την τιμωρια, την εκδικηση..

 
Συνηθως επαινουμε ενα θριλερ οταν μας ξαφνιαζει, οταν δεν μας δινει αυτο που περιμενουμε να δουμε, οταν ειναι ανατρεπτικο. Γιατι βλεπεις αυτη την ταινια; Τι περιμενεις να δεις; Η ταινια του Χανεκε ειναι ενα παιχνιδι (game) αναμεσα στην πραγματικη βια απο την μια, και την ωραιοποιημενη βια του σινεμα απο την αλλη. Ενα παιχνιδι αναμεσα στην τραγωδια και την κωμωδια.Κι φυσικα, ενα παιχνιδι αναμεσα στην ταινια και το κοινο της. Ποσο αστειο (funny) μπορει να ειναι αυτο; Κανεις δεν μπορει να εχει ουδετερη αντιμετωπιση απεναντι σε αυτη την ταινια. Οπως και απεναντι στη βια.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...