expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

5.11.13

Το σινεμά ως σωματική εμπειρία: Η τρίτη σκέψη

Έχοντας μιλήσει για την ελευθερία και την εμπειρία του κινηματογράφου, ας αναρωτηθούμε τί συμβαίνει όταν βλέπουμε μια ταινία ως προς τη σκέψη μας γι αυτήν;




Αυτό που γεννιέται στην συνάντησή μας με τον κόσμο μιας ταινίας στο σινεμά – και το ίδιο συμβαίνει βεβαίως σε κάθε σχέση μας με την τέχνη- είναι μια «τρίτη σκέψη».  τι εννοούμε με αυτή την τρίτη σκέψη;

Η φαντασία του σκηνοθέτη συλλαμβάνει εσωτερικά (δηλαδή μέσα του) και έπειτα αναπτύσσει, σχεδιάζει και υλοποιεί εξωτερικά μια ταινία (δηλαδή έτοιμη να προβληθεί στις αίθουσες) χρησιμοποιώντας όλους ή κάποιους από τους τρόπους του σινεμά (χρώμα, ήχος-μουσική-λόγος, κάδρο, κίνηση, φωτογραφία κλπ) σε διαφορετικό βαθμό κάθε φορά, για να μας δώσει μια ζωντανή σκέψη, μια διάθεση και κάποια συναισθήματα για την σχέση του (του σκηνοθέτη) με τον κόσμο. Αυτή είναι η μία σκέψη (η σκέψη της ταινίας).

Αυτός ο κινηματογραφικός κόσμος, με την ατμόσφαιρά του, συναντά «εν κινήσει», δηλαδή έν όσο η ταινία προβάλλεται, την δική μας σκέψη, αίσθηση, διαθεση κλπ. ως θεατών. Η προπαιδεία μας, τα ερεθίσματά μας, η σκέψη μας, η γνώση μας, η κουλτούρα μας κλπ. επηρρεάζουν ασφαλώς το τί θα προσέξουμε περισσότερο στην ταινία, σε ποιά δράση, ποιόν ήρωα, ποιές εικόνες θα εστιασει η προσοχή μας, πώς και πόσο θα επηρεαστεί η διάθεσή μας. Αυτή είναι η δεύτερη σκέψη (η σκέψη του κάθε θεατή).

Όμως αυτό που προκύπτει από την συνάντηση των δύο δεν είναι απλώς η σκέψη μας για την ταινία, γιατι η ταινία δεν είναι μια επιφάνεια τυχαίων πληροφοριών όπου μπορούμε να βρούμε ό,τι θέλουμε εμείς, να διαλέξουμε τα κομματια που μας αρεσουν και να τα συνθέσουμε με όποιον τρόπο θέλουμε. Όταν παρακολουθούμε εναν χαρακτήρα σε μιας ταινία, μπορεί να νομίζουμε ότι «απλώς τον βλέπουμε», αλλά αυτό που συμβαίνει, είναι ότι κάθε φορά τον βλέπουμε με τον τρόπο που η ταινία μας επιτρέπει ή μας προτείνει να τον δόυμε: με χρώμα ή χωρίς, με θολή φωτογραφία ή με υψηλή οξύτητα, από κοντά (σε κοντινό πλάνο)  ή από μακριά (ενταγμένο μέσα σε κάποιον χώρο) από χαμηλά ή από ψηλά. Υπάρχει ήδη μια στάση, σκέψη και διάθεση γύρω από αυτόν τον χαρακτήρα, μια ατμόσφαιρα που η ταινία εμφανίζει. Η ταινία δέν ειναι παθητική. Το σινεμά είναι ήδη έναν τρόπος σκέψης. Φανερώνει νόημα, συναίσθημα, κίνηση, ένταση, πνοή. Δεν υπάρχει βλέμμα (του θεατή) μίας κατεύθυνσης. Αυτό που κοιτάζουμε, μας κοιτάζει πίσω, κοιταζόμαστε μέσα του.

Ίσως κάποιος να υποστηρίξει ότι κάθε θεατής (ανάλογα με τις γνώσεις του και την τριβή του με το σινέμα) καταλαβαίνει ένα ποσοστό (ένα μέρος) της ταινίας. Αλλά πώς μπορεί κανείς να ορίσει την σκέψη της ταινίας καθ εαυτήν για να πει σε ποιό ποσοστό την βιώνει ο κάθε θεατής; Ο θεατής δεν είναι παθητικός δέκτης, δεν είναι απλώς ένα δοχείο που υποδέχεται μέσα του μικρότερο ή μεγαλύτερο ποσοστό της ταινίας.

Δεν  μπορούμε να διαχωρίσουμε την πρώτη σκέψη από μόνη της (τη σκέψη της ταινίας) ή την δεύτερη σκέψη από μόνη της (την σκέψη του θεατή). Η θέαση μιας ταινίας είναι μια εμπειρία. Βιώνουμε μια τρίτη σκέψη. H ατμόσφαιρα της ταινίας, η σκέψη της και η δράση της, η κίνηση και ο ρυθμός της συναντούν την δική μας διάθεση, την δική μας (ετοιμότητα για) σκέψη, τον δικό μας ρυθμό και ψυχισμό. Και αυτός είναι ο λόγος που όλες οι ταινίες δεν μας αγγίζουν με τον ίδιο τρόπο.  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...