expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

24.2.14

Τρία Βλέμματα


Anthony Perkins - Psycho

Malcolm Mcdowell - Clockwork Orange

Jack Nicholson - The shining

Το βλέμμα του Anthony Perkins στρέφεται προς το μέρος μας στο τέλος της ταινίας του Χίτσκοκ, «Ψυχώ». Είναι η στιγμή που η προσωπικότητα της νεκρής μάνας μοιάζει  να καταλαμβάνει πλήρως τον ψυχισμό του ήρωα. Σηματοδοτεί το τέλος της εσωτερικής μάχης ανάμεσα στις δύο προσωπικότητες που κουβαλούσε ο πρωταγωνιστής σε όλη την ταινία. 

Το βλέμμα του Jack Nicholson, εμφανίζεται μέσα στο λαμπερό αλλά κρύο χειμωνιάτικο φως περίπου στο μέσον της ταινίας του Κιούμπρικ «Η λάμψη». Είναι η στιγμή που ο ήρωας μοιάζει να χάνει τον έλεγχο και να καταλαμβάνεται από μια ανεξήγητη δύναμη. Αυτό το βλέμμα σηματοδοτεί την τροπή των πραγμάτων άλλιως, τόσο μέσα του όσο και γύρω απ' αυτόν. Μέσα από αυτό το βλέμμα η ήρωας ανήκει πλέον στη Λάμψη.

Το βλέμμα του Malcolm MacDowell, είναι το πρώτο πλάνο που αντικρίζουμε σε μια άλλη ταινία του Κιούμπρικ, στο «Κουρδιστό πορτοκάλι». Αυτό το βλέμμα σηματοδοτεί εξ αρχής την ανακοίνωση μιας στρεβλής όψης ενός παράλογου κόσμου, το νόημα του οποίου κινείται σε όλο το φάσμα μεταξύ του πνευματικού μεγαλείου της ενάτης συμφωνίας του Μπετόβεν από τη μια μεριά, και της άκρατης, παράλογης σωματικής βίας από την άλλη.

Αρχή, μέση ή τέλος, αυτό το βλέμμα μοιάζει να ανακοινώνει με σιωπηλό τρόπο, την ξεκάθαρη αλήθεια του: είτε αυτή είναι η τρέλα, είτε το παράλογο, είτε η τυφλή βία. Όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Γιατί εδώ δεν έχουμε να κάνουμε απλώς και μόνο με  τρία τρομακτικά βλέμματα. Τι είναι εκείνο που μας κάνει να μην μπορούμε να ξεκολλήσουμε από αυτές τις εικόνες; Σίγουρα δεν είναι ο φόβος γιατί κάτι τέτοιο θα μας έκανε να το βάλουμε στα πόδια, να αποδοκιμάσουμε, να απορρίψουμε, να αποφασίσουμε εύκολα, γρήγορα και βολικά για την αλήθεια που ανακοινώνουν αυτά τα τρία βλέμματα.

Όμως αυτά τα βλέμματα δεν προκαλούν μόνο φόβο, δεν προκαλούν μόνο αποστροφή: προκαλούν δέος. Δηλαδή μια ταυτόχρονη αίσθηση φόβου και θαυμασμού, ένα μικτό συναίσθημα τρόμου και σαγήνης. Όσο αποκρουστική μας φαίνεται η αλήθεια τους, άλλο τόσο μας σαγηνεύουν. 

Η σαγήνη είναι εκείνη που φέρνει στην επιφάνεια των τριών αυτών βλεμμάτων διαφορετικές αποχρώσεις του νοήματός τους και έτσι αλλοιώνει την καθαρότητα και τη σιγουριά της αλήθειας, διακυβεύει την ίδια της την εμφάνιση. Κάθε αλήθεια και κάθε λόγος της αλήθειας θέλει να βάλει ένα τέλος στις εντυπώσεις της σαγήνης. Θέλει να δώσει μια τελειωτική απάντηση, καθαρή και απαλλαγμένη από φόβο ή θαυμασμό. Αυτή είναι η απάτη και η αυταπάτη της. Γιατί η σαγήνη δεν αποτρέπει το βλέμμα μας από την αλήθεια, αλλά το τρέπει προς αυτήν αλλιώς.

Στα τρία αυτά βλέμματα δεν έχουμε να κάνουμε με την  αντικειμενική αλήθεια της επιστήμης, αλλά με τη σαγηνευτική αλήθεια της τέχνης. Και αυτή δεν έχει αρχή, μέση ή τέλος. Μπορεί να εμφανιστεί ανά πάσα στιγμή, σιωπηλά (γιατί το δέος μας κάνει να μένουμε σιωπηλοί και η αλήθεια του εμφανίζεται επίσης σιωπηλά) και να μας κάνει δικούς της, όχι με τρόπο  εξουσιαστικό, αλλά με τρόπο κινηματογραφικά σαγηνευτικό επειδή μας αφορά προσωπικά.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...