expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>
The motion pictures tell us the human story by overcoming the forms of the outer world,namely, space, time, and causality,
and by adjusting the events to the forms of the inner world,namely, attention, memory, imagination, and emotion.

Σκοπός του ιστολογίου

Στο ιστολόγιο αυτό επιχειρούμε να δείξουμε ότι ο κινηματογράφος έχει την δυνατότητα να σκέφτεται φιλοσοφικά και κυρίως να εμφανίζει το νόημα του οπτικά μέσα στις εικόνες. Η σύνθεση των εικόνων (που αφορούν την αίσθηση) και της σκέψης (που αφορά τη νόηση) γεννά τις κινηματογραφικές μορφές. Καλούμαστε να νιώσουμε τις κινηματογραφικές ταινίες και όχι απλώς να τις καταλάβουμε.

13.8.14

Υφήλιος γλώσσα





Το σινεμά εκτός από «διασκέδαση»και  «τέχνη» είναι επίσης ένα κοινωνικό φαινόμενο που μετατράπηκε στον πιο άμεσο και δημοφιλή τρόπο αφήγησης μιας ιστορίας. Σε συνδυασμό με την ανάπτυξη πολλών άλλων τεχνολογικών επιτευγμάτων, μετέτρεψε την εικόνα σε υφήλιο γλώσσα.



Όμως ο λόγος εδώ γίνεται περί κινηματογραφικής γλώσσας. Η πρώτη παρεξήγηση που πρέπει λυθεί (αν υπάρχει ακόμα) είναι ότι η κινηματογραφική γλώσσα δεν είναι "φακοί", "φίλτρα", "πανοραμίκ", "μεσαία πλάνα", "ρακόρ" και "πλονζέ". Αυτή είναι η τεχνική γλώσσα του κινηματογράφου, απαραίτητη για να συνεννοούνται μεταξύ τους οι τεχνικοί, οι σκηνοθέτες, οι φωτογράφοι.





Το επόμενο βήμα είναι πιο σοβαρό. Η επικρατούσα μεταφορά θέλει την κινηματογραφική γλώσσα να αντιστοιχεί στην γραπτή γλώσσα. Και έτσι μιλάμε για το αλφάβητο, το συντακτικό, τη γραμματική της κινηματογραφικής γλώσσας. Ένα λοξό κάδρο σημαίνει την ψυχολογική ανισορροπία, την πνευματική αστάθεια κλπ. Ένα πλάνο από χαμηλή γωνία λήψης σημαίνει ανωτερότητα, θρίαμβο ή κάτι αλαζονικό.  Το κόκκινο χρώμα σημαίνει πάθος, σκηνές σε ασπρόμαυρο σημαίνουν το παρελθόν (το έγχρωμο είναι το παρόν) κ.ο.κ.



Το προβληματικό στοιχείο με αυτή τη μεταφορά που θέλει την κινηματογραφική γλώσσα να λειτουργεί όπως η γραπτή, είναι ότι παραπέμπει στην καθημερινή γλώσσα και χρήση των λέξεων, ενώ θα έπρεπε να αφορά περισσότερο την ποιητική χρήση. Οι λέξεις μέσα στην ποίηση δεν έχουν μια σταθερή σημασία (όπως συμβαίνει στην καθημερινή αναφορική χρήση της γλώσσας) που εξαντλείται στα όρια μιας γλωσσολογικής ή σημασιολογικής ανάλυσης.

Και στο σινεμά τα πράγματα έχουν κάπως έτσι: οι κινηματογραφικές εικόνες είναι οπτικοακουστικές μορφές σε κίνηση και μέσα από την ταυτόχρονη εμφάνιση ήχου, λόγου, εικόνας, χρώματος, φωτός κλπ. εμφανίζουν ένα πλέγμα σημαινόμενων ποιοτήτων που η σημασία του διαφοροποιείται με μέτρο τη συμμετρία, το ρυθμό, τη διάρκεια και το ύφος της κίνησης που κατακτούν κάθε φορά μέσα από την κινηματογραφική σύνθεση. 



Το σινεμά βρίσκεται πιο κοντά στην ποιητική γραφή που επιχειρεί μια εξέγερση των στοιχείων ενός συνόλου εναντίον του (εν προκειμένω, την εξέγερση των λέξεων) και την επανενσωμάτωσή τους σε ένα καινούργιο στη σύλληψή του σύνολο,  παρά στην τάξη και την οργάνωση της καθημερινής γλώσσας που επιδιώκει κατά κύριο λόγο τη συνεννόηση, τη μεταφορά πληροφορίας, την ανακοίνωση, την επικοινωνία, κινούμενη πάνω σε ένα (λίγο πολύ) κοινώς αποδεκτό πλαίσιο σημείων και σημαινόντων.



Το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ταινιών μοιάζουν τόσο πολύ μεταξύ τους, θυμίζουν η μία την άλλη, ακολουθούν μια δοκιμασμένη συνταγή, οδηγεί στην εντύπωση ότι η κινηματογραφική γραφή (που είναι δοκιμή και υπέρβαση) κρυσταλλοποιείται σε ένα αναγνωρίσιμο και κατανοητό σύνολο λέξεων/σημείων/εικόνων και λειτουργεί όπως κάθε άλλη γλώσσα. Με αυτό τον τρόπο όμως καταλήγουμε να βλέπουμε και να  αναλύουμε την ταινία σαν να διαβάζουμε μια επιφάνεια πληροφοριών.



Η κινηματογραφική γραφή αντιπαραθέτει την αισθητική μιας δυναμικής εικόνας που έχει την απαρχή της σε μια κίνηση μέσα στο χρόνο, δηλαδή στη δράση και τη σχέση που αφορά εξίσου το προ-λογικό και το προ-γλωσσικό, το ρητό και το άρρητο, το ορατό και το αόρατο. Για να διερευνηθούν και να γίνουν κατανοητές οι δυναμικές κινηματογραφικές εικόνες χρειάζονται διαλεκτικές κινήσεις της σκέψης και εμπνευσμένοι στοχασμοί, όχι γλωσσολογική ανάλυση συντακτικού και γραμματικής.



Αν το σινεμά μπορεί να γίνει η υφήλιος γλώσσα, είναι γιατί έχει τις ρίζες του σε ένα δυναμικό μάγμα σκέψης, επιθυμίας και φαντασίας, είναι επειδή (όπως κάθε τέχνη) δεν μπαίνει πάντα στο δίλημμα να ανταλλάξει το όνειρο με τη σκέψη, είναι επειδή μας φέρνει πίσω σε μια διεργασία και ένα κομμάτι της φύσης μας που είναι κοινό σε όλους μας και που η γλώσσα αποτελεί μονάχα μια λεπτή κρούστα του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ShareThis

comments powered by Disqus
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...